<?xml version="1.0" encoding="utf8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/tipitaka-latn.xsl"?>
<TEI xml:lang="pi-Latn">
<teiHeader></teiHeader>
<text>
<front></front>
<body>

<p rend="chapter">Aṭṭhārasama pariccheda</p>

<p rend="subhead">Mahābodhiggahaṇo</p>

<p rend="hangnum" n="1"><hi rend="paranum">1</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Mahābodhiñca theriñca, āṇāpetuṃ mahīpati;</p>

<p rend="gathalast">Therena vuttavacanaṃ, saramāno sake ghare.</p>

<p rend="hangnum" n="2"><hi rend="paranum">2</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Antovasse’ka divasaṃ, nisinno therasantike;</p>

<p rend="gathalast">Sahā’maccehi mantetvā, bhāgineyyaṃ sayaṃ sakaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="3"><hi rend="paranum">3</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Ariṭṭhanāmakā’maccaṃ <pb ed="M" n="0.0104" />, tasmiṃ kamme niyojituṃ;</p>

<p rend="gathalast">Mantvā āmantayitvāna, idaṃ vacanamabravi.</p>

<p rend="hangnum" n="4"><hi rend="paranum">4</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Tā sakkhissasi<hi rend="dot">.</hi><hi rend="dot">.</hi><hi rend="dot">.</hi><hi rend="dot">.</hi><hi rend="bold">.,</hi> dhammāsokassa santikā;</p>

<p rend="gathalast">Mahābodhiṃ saṅghamittaṃ, theriṃ ānayituṃ idha.</p>

<p rend="hangnum" n="5"><hi rend="paranum">5</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sakkhissāmi ahaṃ deva, ānetuṃ taṃ duve tato;</p>

<p rend="gathalast">Idhā’gato pabbajituṃ, sace lacchāmi mānada.</p>

<p rend="hangnum" n="6"><hi rend="paranum">6</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Evaṃ hotūti vatvāna, rājā taṃ tattha pesayi;</p>

<p rend="gathalast">So therassa ca rañño ca, sāsanaṃ gayha vandiya.</p>

<p rend="hangnum" n="7"><hi rend="paranum">7</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Assayujasukkapakkhe, nikkhanto dutiye’hani;</p>

<p rend="gathalast">Sānuyutto jambukole, nāvamāruyha paṭṭane.</p>

<p rend="hangnum" n="8"><hi rend="paranum">8</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Mahodamiṃ karitvāna, therādhiṭṭhānayogato;</p>

<p rend="gathalast">Nikkhantadivaseyeva, rammaṃ pupphapuraṃ agā.</p>

<p rend="hangnum" n="9"><hi rend="paranum">9</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Tadā tu anulādevī, pañcakaññāsatehi ca;</p>

<p rend="gathalast">Antepurikaitthīnaṃ, saddhiṃ pañcasatehi ca.</p>

<p rend="hangnum" n="10"><hi rend="paranum">10</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Dasasīlaṃ samādāya, kāsāya vasanā suci;</p>

<p rend="gathalast">Pabbajjāpekkhi nisekhā, pekkhanti theriyā’gamaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="11"><hi rend="paranum">11</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Nagarasse’kadesamhi, ramme bhikkhunupassaye;</p>

<p rend="gathalast">Kārāpite narindena, vāsaṃ kappesi subbatā.</p>

<p rend="hangnum" n="12"><hi rend="paranum">12</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Upāsikāhi tāhe’sa, vutto bhikkhunupassayo;</p>

<p rend="gathalast">Upāsikā vihāroti, tena laṃkāya vissuto.</p>

<p rend="hangnum" n="13"><hi rend="paranum">13</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Bhāgineyyo mahā’riṭṭho, dhammāsokassa rājino;</p>

<p rend="gathalast">Appetvā rājasandesaṃ, therasandesa’mabravi.</p>

<p rend="hangnum" n="14"><hi rend="paranum">14</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Bhātujayā sahāyassa, rañño te rājakuñjara;</p>

<p rend="gathalast">Ākaṅkhamānā pabbajjaṃ, niccaṃ vasati saññatā.</p>

<p rend="hangnum" n="15"><hi rend="paranum">15</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Saṅghamittaṃ bhikkhuniṃ taṃ, pabbājetuṃ visajjaya;</p>

<p rend="gathalast">Tāya saddhiṃ mahābodhi-dakkhiṇasākhameva ca.</p>

<p rend="hangnum" n="16"><hi rend="paranum">16</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Theriyā ca tamevatthaṃ, abravi therabhāsitaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Gantvā pitusamīpaṃ sā, therī theramataṃ bravī.</p>

<p rend="hangnum" n="17"><hi rend="paranum">17</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Āha <pb ed="M" n="0.0105" /> rājā tuvaṃ amma, apassanto kathaṃ ahaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Sokaṃ vinodayissāmi, puttanattaviyogajaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="18"><hi rend="paranum">18</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Āha sā me mahārāja, bhātuno vacanaṃ garu;</p>

<p rend="gathalast">Pabbājanīyā ca bahū, gantabbaṃ tattha tena me.</p>

<p rend="hangnum" n="19"><hi rend="paranum">19</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Satthaghātamanārahā, mahābodhimahīruhā;</p>

<p rend="gathalast">Kathannu sākhaṃ gaṇissaṃ’’, iti rājā vicintayī.</p>

<p rend="hangnum" n="20"><hi rend="paranum">20</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Amaccassa mahādeva-nāmakassa matena so;</p>

<p rend="gathalast">Bhikkhusaṅghaṃ nimantetvā, bhojetvā pucchi bhūpatiṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="21"><hi rend="paranum">21</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Bhante laṃkaṃ mahābodhi, pesetabbā nu kho iti;</p>

<p rend="gathalast">Thero moggaliputto so, pesetabbāti bhāsiya.</p>

<p rend="hangnum" n="22"><hi rend="paranum">22</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Kataṃ mahāadhiṭṭhāna-pañcakaṃ pañcacakkhunā;</p>

<p rend="gathalast">Ābhāsi rañño taṃ sutvā, tussitvā dharaṇīpati.</p>

<p rend="hangnum" n="23"><hi rend="paranum">23</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sattayojanikaṃ maggaṃ, so mahābodhigāminaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Sodhāpetvāna sakkaccaṃ, bhūsāpeti anekadhā.</p>

<p rend="hangnum" n="24"><hi rend="paranum">24</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Suvaṇṇaṃ nīharāpesi, kaṭāhakaraṇāya ca;</p>

<p rend="gathalast">Vissakammo ca āgantvā, satulādhārarūpavā.</p>

<p rend="hangnum" n="25"><hi rend="paranum">25</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Kaṭāhaṃ kiṃ pamāṇaṃ nu, karomī’ti apucchitaṃ;</p>

<p rend="gathalast">‘‘Ñatvā pamāṇaṃ tvaṃyeva, karohi’’ iti bhāsiya.</p>

<p rend="hangnum" n="26"><hi rend="paranum">26</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Suvaṇṇā gahetvāna, hatthena parimajjiya;</p>

<p rend="gathalast">Kaṭāhaṃ taṅkhaṇaṃyeva, nimminitvāna pakkami.</p>

<p rend="hangnum" n="27"><hi rend="paranum">27</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Navahatthaparikkhepaṃ, pañcahatthaṃ gabhīrato;</p>

<p rend="gathalast">Tihatthavikkhambhayutaṃ, aṭṭhaṅgulaghanaṃ subhaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="28"><hi rend="paranum">28</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yuvassa hatthino soṇḍa-pamāṇamukhavaṭṭikaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Gāhā petvāna taṃ rājā, bālasurasamappakaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="29"><hi rend="paranum">29</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sattayojanadīghāya, vitthatāyati yojanaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Senāya caturaṅginyā, mahābhikkhugaṇena ca.</p>

<p rend="hangnum" n="30"><hi rend="paranum">30</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Upagamma mahābodhiṃ, nānālaṅkārabhūsitaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Nānāratanacittaṃ taṃ, vividhaddhajamāliniṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="31"><hi rend="paranum">31</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Nānākusumasaṃkiṇṇaṃ <pb ed="M" n="0.0106" />, nānāturiyaghositaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Senāya parivāretvā, parikkhipiya sāṇiyā.</p>

<p rend="hangnum" n="32"><hi rend="paranum">32</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Mahātherasahassena, pamukhena mahāgaṇe;</p>

<p rend="gathalast">Raññaṃ pattābhisekānaṃ, sahassenā’dhikena ca.</p>

<p rend="hangnum" n="33"><hi rend="paranum">33</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Attānaṃ parivāretvā, mahābodhiñca sādhukaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Olokesi mahābodhiṃ, paggahetvāna añjaliṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="34"><hi rend="paranum">34</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Tassā dakkhiṇasākhāya, catuhatthapamāṇakaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Ṭhānaṃ khandhañca vajjetvā, sākhā antaradhāyisuṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="35"><hi rend="paranum">35</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Taṃ pāṭihāriyaṃ disvā, patīto puthavīpati;</p>

<p rend="gathalast">‘‘Pūjema’haṃ mahābodhiṃ, rajjenā’hi udīriya.</p>

<p rend="hangnum" n="36"><hi rend="paranum">36</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Abhisiñci mahābodhīṃ, mahārajje mahīpati;</p>

<p rend="gathalast">Pupphādīhi mahābodhiṃ, pūjetvāna padakkhiṇaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="37"><hi rend="paranum">37</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Katvā aṭṭhasu ṭhānesu, vanditvāna katañjalī;</p>

<p rend="gathalast">Suvaṇṇakhacite pīṭhe, nānāratanamaṇḍite.</p>

<p rend="hangnum" n="38"><hi rend="paranum">38</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Svārohe yāva sāucce, taṃ suvaṇṇakaṭāhakaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Ṭhapāpetvāna āruyha, gahetuṃ sākhamuttamaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="39"><hi rend="paranum">39</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Ādiyitvāna sovaṇṇa tulikāya manosilaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Lekhaṃ datvāna sākhāya, saccakriyamakā iti.</p>

<p rend="hangnum" n="40"><hi rend="paranum">40</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Laṃkādīpaṃ yadi ito, gantabbaṃ urubodhiyā;</p>

<p rend="gathalast">Nibbematiko buddhassa, sāsanamhi sace ahaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="41"><hi rend="paranum">41</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sayaṃyeva mahābodhi-sākhāyaṃ dakkhiṇā subhā;</p>

<p rend="gathalast">Chijjitvāna patiṭṭhātu, idha hemakaṭāhake.</p>

<p rend="hangnum" n="42"><hi rend="paranum">42</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Lekhaṭhāne mahābodhi, chijjitvā sayameva sā;</p>

<p rend="gathalast">Gandhakaddamapūrassa, kaṭāhasso’pariṭṭhitā.</p>

<p rend="hangnum" n="43"><hi rend="paranum">43</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Mūlalekhāya upari, tiyaṅgulatiyaṅgule;</p>

<p rend="gathalast">Dadaṃ manosilā lekhā, parikkhipi narissaro.</p>

<p rend="hangnum" n="44"><hi rend="paranum">44</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Ādiyā thūlamūlāni, khuddakāni’tarāhi tu;</p>

<p rend="gathalast">Nikkhamitvā dasa dasa, jālībhūtā niotaruṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="45"><hi rend="paranum">45</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Taṃ <pb ed="M" n="0.0107" /> pāṭihāriyaṃ disvā, rājā’tīva pamodito;</p>

<p rend="gathalast">Tatthevā’kāsi ukkuṭṭhiṃ, samantā parisāpi ca.</p>

<p rend="hangnum" n="46"><hi rend="paranum">46</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Bhikkhusaṅgho sādhukāraṃ, tuṭṭhacitto pamodayi;</p>

<p rend="gathalast">Celukkhepasahassāni, pavattiṃsu samantato.</p>

<p rend="hangnum" n="47"><hi rend="paranum">47</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Evaṃ satena mūlānaṃ, tattha sā gandhakaddame;</p>

<p rend="gathalast">Patiṭṭhāsi mahābodhi, pasādentī mahājanaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="48"><hi rend="paranum">48</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Tassā khandho dasahattho, pañcasākhā manoramā;</p>

<p rend="gathalast">Catuhatthā catuhatthā, dasaḍḍhaphalamaṇḍitā.</p>

<p rend="hangnum" n="49"><hi rend="paranum">49</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sahassantu pasākhānaṃ, sākhānaṃ tāsamāsi ca;</p>

<p rend="gathalast">Evaṃ āsi mahābodhi, manoharasiridharā.</p>

<p rend="hangnum" n="50"><hi rend="paranum">50</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Kaṭāhamhi mahābodhi-patiṭṭhitakkhaṇe mahī;</p>

<p rend="gathalast">Akampi pāṭihīrāni, ahesuṃ vividhāni ca.</p>

<p rend="hangnum" n="51"><hi rend="paranum">51</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sayaṃ nādehi tūriyānaṃ, devesu mānusesu ca;</p>

<p rend="gathalast">Sādhukāraninādeti, devabrahmagaṇassa ca.</p>

<p rend="hangnum" n="52"><hi rend="paranum">52</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Meghānaṃ migapakkhinaṃ, yakkhādīnaṃ ravehi ca;</p>

<p rend="gathalast">Ravehicamahīkampe, ekakolāhalaṃ ahu.</p>

<p rend="hangnum" n="53"><hi rend="paranum">53</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Bodhiyā phalapattehi, chabbaṇṇarasmiyo subhā;</p>

<p rend="gathalast">Nikkhamitvā cakkavāḷaṃ, sakalā sobhayiṃsu ca.</p>

<p rend="hangnum" n="54"><hi rend="paranum">54</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sakaṭāhā mahābodhi, uggantvāna tato nabhaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Aṭṭhāsi himagabbhamhi, sattāhāni adassanā.</p>

<p rend="hangnum" n="55"><hi rend="paranum">55</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Rājā oruyha pīṭhamhā, taṃ sattāhaṃ tahiṃ vasaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Niccaṃ mahābodhipūjaṃ, akāsi ca anekadhā.</p>

<p rend="hangnum" n="56"><hi rend="paranum">56</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Atīte tamhi sattāhe, sabbe himavalāvakā;</p>

<p rend="gathalast">Pavisiṃsu mahābodhiṃ, sabbākā raṃsiyopi ca.</p>

<p rend="hangnum" n="57"><hi rend="paranum">57</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Suddhenakadisissittha, sākaṭāhe pattiṭṭhitā;</p>

<p rend="gathalast">Mahājanassa sabbassa, mahābodhi manoramā.</p>

<p rend="hangnum" n="58"><hi rend="paranum">58</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Pavattamhi mahābodhi, vividhe pāṭihāriye;</p>

<p rend="gathalast">Vimhāpayanti janataṃ, pathavītalamoruhi.</p>

<p rend="hangnum" n="59"><hi rend="paranum">59</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Pāṭihirehi’nekehi <pb ed="M" n="0.0108" />, tehi so pīṇito puna;</p>

<p rend="gathalast">Mahārājā mahābodhiṃ, mahārajjena pūjayi.</p>

<p rend="hangnum" n="60"><hi rend="paranum">60</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Mahābodhiṃ mahārajje-nābhisiñciya pūjayaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Nānāpūjāhi sattāhaṃ, puna tattheva so vasi.</p>

<p rend="hangnum" n="61"><hi rend="paranum">61</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Assayujasukkapakkhe, pannarasauposathe;</p>

<p rend="gathalast">Aggahesi mahābodhiṃ, dvisattāhamaccaye tato.</p>

<p rend="hangnum" n="62"><hi rend="paranum">62</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Assayujakāḷapakkhe, catuddasauposathe;</p>

<p rend="gathalast">Rathe subhe ṭhapetvāna, mahābodhiṃ rathesabho.</p>

<p rend="hangnum" n="63"><hi rend="paranum">63</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Pūjento taṃ dinaṃyeva, upanetvā sakaṃ puraṃ;</p>

<p rend="gathalast">Alaṅkaritvā bahudhā, kāretvā maṇḍapaṃ subhaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="64"><hi rend="paranum">64</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Kattikasukkapakkhassa, dine pāṭipade tahiṃ;</p>

<p rend="gathalast">Mahābodhiṃ mahāsāla-mūle pācinate subhe.</p>

<p rend="hangnum" n="65"><hi rend="paranum">65</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Ṭhapāpetvāna kāresi, pūjā’nekā dine dine;</p>

<p rend="gathalast">Gāhato sattarasame, vivase tu navaṅkirā.</p>

<p rend="hangnum" n="66"><hi rend="paranum">66</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sakiṃ yevaajāyiṃsu, tassā’nekanarādhipo;</p>

<p rend="gathalast">Tuṭṭhacitto mahābodhiṃ, puna rajjena pūjayi.</p>

<p rend="hangnum" n="67"><hi rend="paranum">67</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Mahārajje’bhi siñcitvā, mahābodhiṃ mahissaro;</p>

<p rend="gathalast">Kāresi ca mahābodhi-pūjā nānappakārakaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="68"><hi rend="paranum">68</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Iti kusumapure saresaraṃsā,</p>

<p rend="gatha2">Bahuvidhacārudhajākulāvisālā;</p>

<p rend="gatha3">Surucirapavaroru bodhipūjā,</p>

<p rend="gathalast">Marunaracittavikāsinī ahosīti.</p>

<p rend="centre">Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse</p>

<p rend="centre">Mahābodhiggahaṇo nāma</p>

<p rend="centre">Aṭṭhārasamo paricchedo.</p>
</body>
<back></back>
</text>
</TEI>
